Hardware

Private & Secure
Apparatuur & Operatingsystemen

DIY Desktop

Om een veilige en privacy bestendige desktop te verkrijgen kan een bestaande computer worden heringericht. Bijvoorbeeld om naast bestaande operating systeem (OS) zoals Windows10 een 2e Linux OS in de vorm van dual boot te installeren. Of, ingeval van oudere computer met Windows 7 of Vista om deze geheel schoon te poetsen en daar voor in de plaats Linux te installeren. Als er géén bestaande of verouderde computer is, of ter aanvulling op bestaande situatie kan een DIY nieuwe veilige en privacy bestendige en AVG compliant desktop worden gemaakt.

Smartphone

Android en iOS smartphones zijn persoonlijke track en trace bakens voor reclame doeleinden, en zeer vele native apps uit Google PlayStore en Apple AppStore zijn privacy en security ondermijnend. Voor iedereen die zijn persoonlijke levenssfeer wil beschermen of degene met een verhoogd risico profiel zoals overheidsdienaren, corporate bigwigs, publieke figuren en degene die conform de AVG wordt geacht te handelen is er nu de smartphone Librem5 draaiend met Linux operating system dus "privacy by design". Deze smartphone is via HDMI kabel aansluitbaar op monitor en op die manier multifunctioneel een private en secure computer.

Dell Laptop

Voor iedereen die AVG compliant wil of moet zijn, zijn er verschillende leveranciers die computers leveren met "af fabriek" Linux geinstalleerd. Deze website begint met 1e artikel over ombouwen van bestaande Windows ea computer naar Linux en verder op een artikel met zelfbouw DIY desktop Linux desktop computer. Voor degene die kant en klaar een AVG compliant computer willen met Linux "af fabriek" zijn er verschillende leveranciers, waaronder in dit bijvoorbeeld Dell. Géén telemetrie zoals bij Windows7/8/10, ChromeOS en macOS en met gebruik van aanbevolen FOSS software; private en secure!

PineBook Pro
laptop

Ook AVG compliant is de krachtige, metalen en OpenSource ARM 64-bit Pinebook Pro $200,= laptop voor werk, school of plezier. De Pinebook Pro is bedoeld om een solide dagelijkse Linux ervaring te bieden en een aantrekkelijk alternatief voor middelgrote Chromebooks. OS is Linux dus ook hier geen telemetrie zoals bij Windows7/8/10, ChromeOS en macOS en met gebruik van aanbevolen FOSS software; private en secure!

Tuxedo laptop

Tuxedo levert "af fabriek" Linux computers in verschillende maten en kleuren met high end krachtige Intel x86 en ARM processors. Op de ARM versies zit het Linux distro Manjaro dus AVG compliant want ook hier geen telemetrie zoals bij Windows7/8/10, ChromeOS en macOS en met gebruik van aanbevolen FOSS software. En via BIOS Switch deactiveerbaar zijn Intel ME, Webcam, Mic, WIFI en BT. Dus private en secure!

System76 computers

System76 levert "af fabriek" Linux AMD Ryzen desktops, Intel laptops, Intel Meerkat mini en Intel Xeon servers in verschillende maten en kleuren. Apparatuur met Linux dus AVG compliant want ook hier geen telemetrie zoals bij Windows7/8/10, ChromeOS en macOS . En uiteraard met gebruik van aanbevolen FOSS software dus private en secure!

PineTime Smartwatch

Android en iOS smartwatches zijn persoonlijke track en trace bakens voor reclame doeleinden, en zeer vele native sport en fitness apps uit Google PlayStore en Apple AppStore zijn privacy en security ondermijnend. Voor iedereen die zijn persoonlijke levenssfeer wil beschermen of degene met een verhoogd risico profiel zoals overheidsdienaren, corporate bigwigs en publieke figuren, komt er de Pine64 smartwatch "PineTime" draaiend met Linux operating system dus "privacy by design". Aangekondigde release is begin 2020.

Portable SSD
Samsung T7

De Portable Solid State Drive (SSD) T7 Touch op basis van de USB 3.2 Gen 2 standaard met een extra hardware beveiligingsmaatregel in de vorm van een ingebouwde vingerafdruksensor en daarbij de AES 256-bit hardware-encryptie dus AVG compliant. De T7 Touch is verkrijgbaar in het zwart of zilver in 500 GB, 1 TB en 2 TB, met USB Type-C-naar-C-kabel en een USB Type-C-naar-A-kabel en compatibel vanaf Windows 7, macOS vanaf 10.10 en Android vanaf 5.1 (Lollipop).

Top SD Cards

Zoals uit onderstaande review blijkt zijn er uit een test van reeks van micro SD cards, twee als beste naar voren gekomen. Wat betreft read speed zijn alle cards "in de top" ongeveer gelijk. Echt verschil zit in de write speed en levensduur ingeval van veel writes. Want SD Cards slijten verhoudingsgewijs snel in vergelijking tot SSD:
. Micro SD Card Lexar High Performance voor veel en zeer snelle data write (overall top - koop advies).
. Micro SD Card SanDisk High Endurance voor veel en langdurige writes tbv video opname zoals dash cam.
Next best
. Micro SD Card SanDisk Extreme Pro voor (marginaal) snelste read, maar echt minder snelle write speed dan Lexar High Performance.

X86 versus ARM

De processor architectuur is van belang om te bepalen welke versie van operatings systeem (OS) kan worden gebruikt, namelijk de x86 architectuur of ARM. Fabrikanten Intel en AMD zijn een van de meest toegepaste processors met x86 architectuur.
→ zie: Wikipedia x86

ARM architectuur met System on a Chip (SoC) waarbij componenten zoals processor, GPU, WiFi- BT modem, memory etc als één geheel in de processor kunnen zijn opgenomen, wordt meestal gebruikt in mobiele apparaten zoals Android en Apple iOS, iPadOS etc vanwege lage energieverbuik. En omdat mondiaal de trend is naar mobiel en IoT, groeit daarbij ook gebruik van ARM. Fabrikanten van mobiele processoren zoals Samsung, TSMC, Rockchip, NXP, ATi, Qualcomm, Broadcom, Nividia, Allwinner, Texas Instruments etc. hebben een licentie op ARM architectuur.
→ zie: Wikipedia ARM

Linux kent een reeks ARM distro's, bijvoorbeeld voor Single Board Computers (SBC) Raspberry Pi, Arduino, LattePanda. En Linux phones zoals System76, Purisme en Pine. En ook op traditionele form factor laptop en desktop met oa ChromiumOS. Sinds 2018 is er ook een stripdown versie van Windows10 genaamd "Windows on ARM (WOA)". Er is nog geen ARM versie voor macOS.

De verschillen tussen de twee architecturen zijn groot, waarbij x86 Intel I7 U-serie mobiele processor 45 Watt Thermal Design Power (TDP) consumeert, verbruikt de ARM 3 Watt TDP. Niet alleen gaat een batterij op ARM dus veel langer mee, ook hitte (weerstand verhogend en snelheid vertragend) dat gepaard gaat met stroomverbuik, is met ARM veel lager met dus in principe geen bijzondere koel voorzieningen.

Zie deze website back ground foto: vloeistof gekoelde PC's komen voor bij high performance x86 processor zoals AMD Ryzen Threadripper 3990X met 64 cores en een TDP van 280 Watt - kost $2000 in 2019. Bedrijfstemperatuur is kamertemperatuur plus 10C.

Het hiervoor vermelde verklaart waarom laptops zoals MacBook's draaiende met x86 architectuur in een super small high tech design form factor meestal worstelen met koeling; bij ~100C gaat de processor klokfrequentie via embedded software naar beneden, want maximale tolerantie bereikt. Dat thermal throttling is nodig want hoge temperaturen verlagen levenduur van processor aanzienlijk.

Niet bepaald iets waar de gemiddelde consument bij aankoop op let maar bij veel laptops, is de processor vast gesoldeerd op moederboard in plaats van geplaatst in een socket. Dus, als de processor door hoge temperaturen, natuurlijk buiten de garantietermijn, maar veel vroeger dan gehoopt de geest geeft, het meestal goedkoper is om dan een nieuwe computer te kopen.

Wat betreft dat vast solderen van componenten: gelet op hedendaagse aandacht voor het milieu en allerlei groene maatregelen zou het van fabrikanten eigenlijk te verwachten zijn dat zij de repareerbaarheid van apparatuur top prioriteit geven. Echter, dat is zeker níet het geval - prio heeft design met toedeledokie aan milieu.

Wat helaas ook een trend is om in laptops de SSD vast te solderen. Dat is niet milieu verantwoordelijk en qua aankoop opletten want dus geen midlife SSD upgrade.

Ingaand op hoge temperaturen: het kan zijn dan deze oploopt als gevolg van interne stof ophoping bij ventilator. Normaliter schoef dan onderplaat los en met compressed air (Action 1,= euro) blaas alles schoon. Maar dat gaat dus zo 1-2-3 níet bij een Apple laptop want deze gebruikt een zeer bijzondere schroefsoort, de Pentalobe, en dus kan de gemiddelde gebruiker zijn eigen laptop niet servicen. En deze schroeven zijn alleen te hanteren met unieke schroevendraaiers. Dit alles in zeer eco onvriendelijk want sinds 2009 moet de hele wereld extra set schroevendraaiers maken en kopen.

Milieu bewuste scholieren en studenten (>80% heeft Apple laptop) zouden "naast staken voor een beter milieu op het Malieveld in Den Haag" tevens ook een milieu bewuste computer kunnen kopen. En dan form factor laptop of notebook, zónder gekke schroeven en zónder zeer ecologish onvriendelijke dongles, maar mét alle poorten gewoon ouderwets build in - denk aan minimaal 1x USB 3.x type A voor "nog prima werkende randapparaten en kabels", 2x USB C gen 3.x, SD kaart lezer, HDMI, Gigabit Ethernet. En mét optie om intern componenten zoals SSD, accu, processor te kunnen vervangen.
→ zie: Voorbeeld van groene laptop

Overigens, wat betreft Thunderbolt type C van Apple (en Intel) en dongles: met recent gelanceeerde USB C gen 4 is er funtioneel geen reden (meer) om Thunderbolt te gebruiken. En die nieuwe USB C gen 4 is wél downwords compatibel met oudere kabels en connectoren.

Om terug te komen op processor: beide architecturen (x86 en ARM) kennen 32bit en 64bit processor varianten. Alhoewel de 64bit variant al meer dan 10 jaar wordt geproduceerd zijn er anno heden nog 32 bit OS'n want er is nog veel software waaronder véle klassieke games die destijds voor 32bit OS zijn geprogrammeerd.

64bit Apps zijn meestal downwards compatibel met 32bit OS, maar dan met gevolg lagere performance; 32bit Apps zijn niet upwards 64bit OS compatibel. De gemiddelde non gaming gebruiker heeft een 64bit processor, gebruikt dan een 64bit OS. Oja, en voor de duidelijkheid: Omdat Apps via het OS de hardware benaderen, en elk OS dat weer anders doet, moet een App "per OS" geschikt gemaakt worden om te functioneren.